Bericht Raad van Bestuur

Bericht Raad van Bestuur

Energie in transitie, Gasunie in transitie

In 2016 hebben we, net als het jaar daarvoor, bijna 100% transportzekerheid kunnen realiseren via onze netwerken in Nederland en Duitsland. Voor onze klanten hebben we ruim 5% meer gas getransporteerd door ons Nederlandse en Duitse gasnetwerk dan in 2015. Om de verminderde productie van Groningengas op te vangen, hebben we aanzienlijk meer hoogcalorisch gas geschikt gemaakt voor gebruik door huishoudens en bedrijven. De hoeveelheid geconverteerd gas is met bijna 40% gestegen. Onze veiligheidsresultaten zijn licht verbeterd. Dit zien we onder andere terug in de afname van het aantal te rapporteren ongevallen per miljoen gewerkte uren. Het nieuwe Methodebesluit voor GTS per 2017 heeft een bijzondere waardevermindering van € 450 miljoen tot gevolg. Hierdoor daalt ons resultaat na belasting aanzienlijk. Ook onze genormaliseerde financiële resultaten laten een daling zien, met name doordat onze opbrengsten afnemen. Onze genormaliseerde winst, dus exclusief deze waardevermindering, is gedaald met € 53 miljoen.

Onze medewerkers hebben in 2016 weer alles op alles gezet om voor de samenleving een veilige en betrouwbare energievoorziening te verzorgen. Daarnaast hebben we veel aandacht geschonken aan onze strategie om de verwachte vermindering van het aandeel aardgas op de langere termijn in de Nederlandse energiemix op te kunnen vangen en mede mogelijk te maken.

Energie in transitie, gas in transitie

Het Nederlandse energiebeleid, zo blijkt ook uit de Energieagenda van het kabinet, is gericht op het realiseren van een CO2-neutrale energievoorziening in 2050. Veel partijen zijn hier inmiddels actief bij betrokken, ook Gasunie. We helpen de energietransitie waar mogelijk te versnellen en blijven door onze bestaande en nieuwe infrastructuur, kennis en ervaring toegevoegde waarde leveren aan de energievoorziening van de toekomst.

De gasmarkt kent grote veranderingen, onder meer door de sterke daling van de productie van gas uit het Groningenveld als gevolg van aardbevingen. Doordat gas uit steeds meer verschillende bronnen komt, varieert de samenstelling van het gas meer dan voorheen. Dit vangen we op door het te mengen met stikstof. Dankzij een goed functionerende gasrotonde is Nederland goed aangesloten op de wereldvoorraden, waardoor de aanvoer van aardgas verzekerd is.

We willen snel tot een CO2-neutrale energievoorziening komen. Hiervoor zullen fossiele brandstoffen zoveel mogelijk vervangen moeten worden door hernieuwbare vormen van energie. Die vervanging moet systematisch en in de goede volgorde plaatsvinden: het minst schone moet het eerst wijken. Daarbij zal aardgas dáár ingezet moeten worden waar nu nog geen volledig duurzame of betaalbare duurzame, oplossingen beschikbaar zijn. In die gevallen is aardgas het schoonste alternatief. We noemen dit: ‘Gas-op-maat’. Juist in industriële hoge temperatuurprocessen en zwaar transport over weg en water kan met aardgas direct al veel uitstoot van CO2 worden voorkomen. In de gebouwde omgeving en in de industrie zal aardgas de komende decennia vervangen worden door duurzame alternatieven, waaronder hernieuwbaar gas. Ook aan deze ontwikkeling draagt Gasunie actief bij, onder andere door deel te nemen in diverse (pilot)projecten op het gebied van groen gas, waterstof en warmte. Mooie voorbeelden hiervan zijn de Superkritische Watervergasser en hybride warmtepomp projecten.

Een cruciaal onderdeel van een goed functionerende gasrotonde is TTF, de Nederlandse gashandelsplaats. Deze heeft wederom een flinke (+29%) groei doorgemaakt en is nu de grootste van Europa. Mede dankzij de grootte van TTF is er ruim voldoende gas beschikbaar in Noordwest-Europa tegen gunstige prijzen. Waar we ook groei zien, is bij onze LNG breakbulk-activiteiten. Door de ingebruikname van nieuwe infrastructuur op de Maasvlakte kan LNG via trucks en schepen in kleinere hoeveelheden worden getransporteerd en voor het vervoer over weg en water worden gebruikt als schonere en betaalbare brandstof.

Energie is grensoverschrijdend

De energievoorziening in Nederland is onderdeel van de Europese energiemarkt. Integratie van deze markt maakt dat de lidstaten in toenemende mate elkaar kunnen helpen in de energievoorziening. Het betekent ook dat lidstaten afhankelijk worden van de ontwikkeling op elkaars markten. Daarom zetten wij ons in om grensoverschrijdend beleid en samenwerking te bewerkstelligen. Een sterke internationale positie van Gasunie is niet alleen goed voor Europa en voor Nederland; zij biedt tevens ontwikkelkansen voor onze onderneming.
In grote delen van Europa is de positie van aardgas nog in opbouw. In die markten wordt aardgas steeds vaker ingezet als vervanging voor minder schone energiebronnen zoals steenkolen en aardolie. Met onze kennis van en ervaring met gasinfrastructuur kunnen we deze regio’s adviseren over de beste aanpak. Ook kijken we samen met partners naar de mogelijkheden om, proportioneel, te participeren in gasinfrastructuur.

Onzekerheden

De afname van het aandeel aardgas zal in de toekomst naar verwachting leiden tot een verminderde benutting van delen van ons gastransportnet. Onze bestaande transportinfrastructuur zal een belangrijke rol blijven spelen tijdens piekvragen, als back up en voor de opslag van grootschalig opgewekte duurzame energie, bijvoorbeeld via power-to-gas. Dit zal echter nooit voor 100 procent onze bestaande transportactiviteiten vervangen.
Daarnaast blijven de toezichthouders in Nederland en Duitsland extra druk uitoefenen op onze toekomstige gereguleerde omzet via nieuwe methodebesluiten.
In onze niet-gereguleerde business loopt een deel van de bestaande capaciteitscontracten af, zoals bij onze gasopslag EnergyStock en de pijpleiding tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk, de BBL. Daarbij is dit een concurrerende markt, wat zorgt voor druk op de prijzen.

Groeipaden

Anticiperend op deze ontwikkelingen hebben we in 2016 onze strategie aangescherpt. Na afstemming met onze aandeelhouder en goedkeuring door de Raad van Commissarissen, zijn we gestart deze te implementeren. We hebben twee groeipaden voor Gasunie uitgestippeld. Het eerste is internationalisering door het samen met partners ontwikkelen van gasactiviteiten in groeiende Europese gasmarkten buiten ons kerngebied Noordwest-Europa. Het tweede groeipad is de ontwikkeling van duurzame activiteiten in onze thuismarkten Nederland en Duitsland. Hiermee willen we de overgang naar een CO2-neutrale energievoorziening helpen versnellen.

Visie 2023

Om slagvaardig op de veranderingen te kunnen reageren en onze groeipaden te realiseren, hebben we een visie voor de komende zeven jaar opgesteld en gedeeld met onze medewerkers: Visie 2023. Daarin richten we ons op het vernieuwen en verbeteren van zowel onze activiteiten als onze organisatie. De nadruk ligt daarbij op de optimalisatie van onze bestaande assets, groei door nieuwe activiteiten en een duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers. Voor dit laatste hebben we vorig jaar samen met onze medewerkers een pakket diensten ontwikkeld.

Om ook een doelmatige organisatie te blijven, hebben we een structureel Operational Excellence programma ontwikkeld. Hierin identificeren we waar kansen voor efficiencyverbetering liggen en heroverwegen we bepaalde uitgangspunten in onze organisatie. Zo hebben wij bijvoorbeeld besloten om ons meerjarig vervangingsprogramma met betrekking tot het preventief renoveren van onze gasontvangstations om te zetten in een programma voor correctief onderhoud. Netwerkoptimalisatie, digitalisering en robotisering zullen belangrijke maatstaven worden bij het realiseren van onze Operational Excellence-doelen na 2019.

De genoemde interne en externe ontwikkelingen gaan leiden tot een vermindering van het aantal arbeidsplaatsen. Deze krimp zal de eerste jaren zoveel mogelijk door onze flexibele schil worden opgevangen.

Uitbreiding Raad van Bestuur

Op 1 mei 2016 zijn Annie Krist, directeur GTS, en Ulco Vermeulen, directeur Participations, toegetreden tot de Raad van Bestuur van Gasunie. Met hun toetreding zijn de twee Nederlandse business units rechtstreeks vertegenwoordigd in het bestuur. Op 28 februari 2017 is bekend gemaakt dat Annie Krist per 1 april CEO wordt van GasTerra. Zij is daarom op 28 februari teruggetreden als directeur van GTS, en heeft haar lidmaatschap van de Raad van Bestuur beëindigd. Als Raad van Bestuur betreuren we haar vertrek, maar hebben we alle begrip voor deze carrièrestap. We bedanken Annie voor haar grote en langdurige inzet voor Gasunie en wensen haar veel succes in haar nieuwe functie.

Tot slot

We zien het als onze taak en plicht om het maatschappelijk belang te dienen door met onze activiteiten bij te dragen aan een betrouwbare, veilige, betaalbare en duurzame energievoorziening. Dit doen wij samen met onze klanten, projectpartners en medewerkers. Wij zijn hen dankbaar voor hun inzet en betrokkenheid. We zijn vol vertrouwen dat wij samen met hen verder vorm kunnen geven aan het energiesysteem van de toekomst.

Groningen, 14 maart 2017,

Han Fennema
René Oudejans
Ulco Vermeulen